Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
W 1910 roku młode dziewczęta ze wsi i małych miasteczek Królestwa Polskiego przyjeżdżały do Płocka marząc o uczciwej pracy jako służące. Zamiast tego wiele z nich wpadało w sieć factorów i trafiało do jedynego oficjalnego domu publicznego przy Zduńskiej – pułapkę długów, paszportów i strachu, z której wyjście wydawało się niemożliwe.
12 lipca 2026
W XVI wieku Płock i inne mazowieckie miasta tętniły życiem – Wisła niosła zboże, sól i sukna, a na targach rozbrzmiewał gwar kupców z Rusi, Prus i Gdańska. Potem przyszedł potop, wojny i szlachecka polityka, które zamieniły kwitnące ośrodki w ruiny. Historia złotego wieku i dramatycznego upadku płockiego handlu to opowieść o sile i kruchości mazowieckiej gospodarki.
12 lipca 2026
Piątkowy ranek 1942 roku. Na zaniedbanym placu w dawnej dzielnicy żydowskiej, tuż przed publicznymi ustępami, hitlerowcy stawiają szubienice. Trzynastu Polaków – od rolników po konspiratorów AK, BCh i „Sierpa i Młota” – zostaje powieszonych na oczach zmuszonych do patrzenia mieszkańców. To nie tylko kara. To akt upokorzenia całej Ziemi Płockiej.
11 lipca 2026
W cichej osadzie Soczewka nad Skrwą, wśród pól i lasów Mazowsza, w 1842 roku ruszyły pierwsze maszyny „bez końca”. To nie była zwykła fabryka – to była prawdziwa rewolucja przemysłowa, która zamieniła ręczną czerpalnię szmat w jedno z najnowocześniejszych papierniczych imperiów Królestwa Polskiego.
11 lipca 2026
Rok 1938. Płock, prastary gród Krzywoustego, przeżywał jeden z najbardziej podniosłych momentów w dwudziestoleciu międzywojennym. Miasto i stacjonujący tu 8 Pułk Artylerii Lekkiej wspólnie uczciły 800. rocznicę śmierci wielkiego władcy – fundując sztandar, tablicę w katedrze i nadając imię ulicy. W cieniu nadciągającej burzy wojennej Płock odnajdywał swoją dawną dumę i siłę.
10 lipca 2026
Radziwie, dziś spokojna dzielnica Płocka, przez stulecia było wyspą na kapryśnej Wiśle, którą rzeka bezlitośnie przenosiła z miejsca na miejsce, niszcząc osady, kościoły i zmuszając mieszkańców do heroicznej walki z żywiołem.
10 lipca 2026
W cieniu starych lip i grabów przy ul. Kobylińskiego i Kazimierza Wielkiego, tuż za dawnymi murami miasta, spoczywa najstarszy zachowany pozamiejski cmentarz w Polsce – Stary Cmentarz w Płocku, założony w 1780 roku. Wyprzedza on o dekadę warszawskie Powązki i o ponad dwadzieścia lat Cmentarz Rakowicki w Krakowie. To tu, wśród popękanych nagrobków, żeliwnych pomników i zarośniętych alejek, kryje się nie tylko historia płockich rodzin, ale i cały świat dawnego Mazowsza – pełen dramatów, sukcesów i cichej godności zwykłych ludzi.
10 lipca 2026
W 1931 roku adwokat Kazimierz Mayzner spojrzał na Płock i zobaczył nie tylko miasto nad Wisłą, ale szansę na coś większego. Z garstki entuzjastów stworzył Klub Artystyczny Płocczan – instytucję, która na osiem lat uczyniła z prowincjonalnej dziury prawdziwą stolicę kultury Mazowsza.
9 lipca 2026
W styczniową, deszczową noc 1863 roku Płock o włos uniknął upadku. Garstka rosyjskich żołnierzy stanęła naprzeciw tysiącom powstańców – w jednej z najbardziej dramatycznych chwil Powstania Styczniowego na Mazowszu.
9 lipca 2026
W katolickim Płocku – stolicy biskupstwa – to właśnie ewangelicy z dynastii Kuliga i Paulich stworzyli i utrzymali przez ponad sto lat największą tradycję lokalnego drukarstwa.
9 lipca 2026
W latach 80. i 90. jedno przedsiębiorstwo budowało niemal wszystko w Płocku: bloki na Podolszycach, instalacje w Petrochemii, drogi, szkoły i wały przeciwpowodziowe. „Petrobudowa” była potęgą, która przetrwała stan wojenny, powódź stulecia i wielką transformację. Historia płockich gigantów z ulicy Zglenickiego to opowieść o ludziach, którzy zmienili oblicze miasta.
8 lipca 2026
Sześćdziesiąt lat temu, w grudniu 1966 roku, w historycznej sali „Sejmowej” płockiego ratusza zapadła decyzja, która na zawsze zmieniła oblicze najstarszego miasta Mazowsza. Uchwalony wtedy plan pięcioletni na lata 1966–1970 uczynił z Płocka jeden z najważniejszych ośrodków petrochemicznych Polski, a potężna rafineria – zwana potocznie Petropolem – stała się symbolem wielkiego skoku przemysłowego.
8 lipca 2026