Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Gdy Polska odzyskiwała niepodległość, Płock postanowił zbudować szkołę, która nie tylko uczyła, ale też opowiadała o polskiej dumie. Monumentalny gmach przy Alei Jachowicza 20 – zwany „pałacem dla dzieci” – stał się jednym z najpiękniejszych przykładów międzywojennego szukania własnej tożsamości architektonicznej.
11 sierpnia 2026
W XVI wieku Płock tętnił życiem dzięki cotygodniowym targom i dorocznym jarmarkom, które przyciągały kupców z całej Rzeczypospolitej, czyniąc miasto ważnym ośrodkiem handlowym Mazowsza nad potężną Wisłą.
10 sierpnia 2026
Kiedy w 1957 roku Tadeusz Gierzyński objął funkcję prezesa Towarzystwa Naukowego Płockiego, instytucja ta – jedna z najstarszych w Polsce – potrzebowała nowej energii. Ten niestrudzony prawnik, sędzia i działacz społeczny tchnął w nią życie, czyniąc z niej żywy ośrodek nauki i kultury Mazowsza, który przyciągał wybitnych uczonych i budził intelektualną pasję wśród mieszkańców Płocka.
10 sierpnia 2026
W jarze Brzeźnicy stoją milczące ceglane leżakownie browaru Szyferów, a kilka kilometrów dalej, na osiedlu Ciechomice, pod nowoczesną fabryką Dr. Oetkera kryją się ogromne piwnice dawnego folwarcznego browaru Dautera i Keilichów. Dwa zakłady, dwa losy – od zaborowych czasów po PRL. Ich piwo lało się strumieniami do płockich gospod i sklepów, a dziś przypominają o sobie tylko ruiny i opowieści starych mieszkańców.
9 sierpnia 2026
Urodzony w Płocku w 1807 roku Ignaz von Boerner przeżył jako dziecko pruską kolonizację, a jako młody pastor stanął na czele luterańskiej parafii w czasach Księstwa Warszawskiego i rosyjskiego zaboru. Przez niemal 59 lat budował nie tylko kościół, ale całą sieć wsparcia dla wspólnoty – od plebanii po fundusz dla wdów i sierot. Jego życie to opowieść o wierze, która przetrwała rozbiory, powstania i wojny.
9 sierpnia 2026
W 1889 roku w Płocku młodzi ludzie zakładali mundury z carskim orłem i szli na lekcje, na których historia Polski kończyła się na 1795 roku, a rosyjski był językiem obowiązkowym. Dwa gimnazja – męskie i żeńskie – stały się areną codziennej walki o umysły i serca mazowieckiej młodzieży.
8 sierpnia 2026
Podolszyce i Lelice – dwie skromne mazowieckie wsie pod Płockiem – stały się dla Marcina Kacprzaka nie tylko miejscem narodzin i dzieciństwa, ale prawdziwym „krajem lat dziecinnych”, który ukształtował jego charakter, wrażliwość i całe późniejsze życie. Syn dróżnika i wiejskiej pielęgniarki, chłopiec przynoszący własny stołek do zatłoczonej izby szkolnej, nigdy nie zapomniał korzeni. To właśnie z tej ziemi, z codziennego trudu mazowieckich chłopów, czerpał siłę i inspirację do prac, które zmieniły spojrzenie na zdrowie polskiej wsi.
8 sierpnia 2026
W gęstych, nieprzebytych lasach między Narwią a Bugiem, gdzie Mazurzy zmieszali się z resztkami Jaćwingów, zrodziła się jedna z najskuteczniejszych sił partyzanckich 1863 roku. Kurpie – strzelcy o sokolim oku i sercach nieulękłych – stali się postrachem carskich wojsk w Płockim oddziale.
7 sierpnia 2026
W 1889 roku płomienie nie były już tylko zagrożeniem. W Płocku i miastach Płockiej Guberni ochotnicze straże pożarne stały się tarczą miasta – grupy zwykłych mieszkańców, kupców, rzemieślników i urzędników, którzy w każdej chwili rzucali wszystko, by gasić pożar. „Pamiątna Kniżka” spisała ich nazwiska i role z wojskową precyzją, pokazując, jak Mazowsze samo wzięło sprawy w swoje ręce.
7 sierpnia 2026
W 1956 roku, gdy nad Wisłą budowano przyszłość, antropologowie z Łodzi weszli na płockie ulice i radziwskie podwórka z taśmami mierniczymi i aparatami. To, co zmierzyli na twarzach prawie 700 mieszkańców, okazało się żywą kroniką tysiąca lat: od piastowskich grodów po wielką petrochemię lat 60. Sylwetki płocczan i radziwian opowiedziały historię Mazowsza lepiej niż najgrubsza księga.
6 sierpnia 2026
Po klęsce nocnego szturmu na Płock w styczniu 1863 roku powstanie w Płockim oddziale wydawało się martwe. W lasach radzanowskich zalegała cisza, a dowódca był bliski rezygnacji. Wtedy z Radzanowa wyruszyła droga, która zaprowadziła siły powstańcze aż do ostrowskich puszcz – droga odrodzenia dzięki energii Padlewskiego i bezwzględnej determinacji Ludwika Białego.
6 sierpnia 2026
Jak wyglądał dzień ucznia w Szkole Płockiej na przestrzeni wieków? Od sylabizowania psałterza po pierwsze matury dziewcząt w 1945 roku – fascynująca podróż przez zmieniające się realia szkolnego życia w najstarszej polskiej placówce oświatowej.
5 sierpnia 2026