Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
W murach płockiej „Jagiellonki” nie tylko uczono historii i matematyki – tu rodziły się harcerskie drużyny, tajne pisemka i pierwsze wiersze Władysława Broniewskiego. Życie szkolne w Gimnazjum Polskim to opowieść o przyjaźniach, buncie i patriotycznym wychowaniu, które przetrwało wojny i zabor y.
30 lipca 2026
2 sierpnia 1943 roku w piekle Treblinki rozległ się krzyk: „Revolte!”. Wśród dymu palonych ciał i huku strzałów młody Żyd z Płocka – Rudek Lubraniecki, „Mały Rudek” z Maccabi – stanął na czele grupy, która wysadziła cysternę z benzyną, zabiła esesmana i otworzyła drogę do wolności setkom więźniów. To nie była tylko walka o życie. To był ostatni bunt płockich marzycieli z Hashomer Hatzair i gimnazjum nad Wisłą.
30 lipca 2026
W latach dwudziestych XX wieku, gdy Płock odzyskiwał oddech po wojnie i zaborach, zwykła spółdzielnia robotnicza „Robotnik” stała się czymś znacznie więcej niż sklepem i piekarnią. Ukryta w sercu miasta, z wielkim sklepem, przestronną salą i biblioteką liczącą tysiące tomów, stała się prawdziwą twierdzą KPP – miejscem tajnych narad, kolportażu prasy i pomocy dla prześladowanych. Jej historia to opowieść o tym, jak prowincjonalna spółdzielnia zmieniła się w bastion rewolucyjnej nadziei na Mazowszu.
29 lipca 2026
Sześćdziesiąt lat temu, w grudniu 1966 roku, w historycznej sali „Sejmowej” płockiego ratusza zapadła decyzja, która na zawsze odmieniła losy najstarszego miasta Mazowsza. Uchwalony wtedy pięcioletni plan rozwoju gospodarczego uczynił z Płocka jeden z kluczowych ośrodków przemysłowych Polski, a kulisy tej rewolucji – pełne debat, wielkich nakładów i ludzkich ambicji – pokazują, jak stare grodzisko nad Wisłą weszło w erę nowoczesności.
29 lipca 2026
W międzywojennym Płocku, wśród ciasnych podwórek Szerokiej, malowali Żydzi, których obrazy dziś wiszą w muzeach Tel Awiwu, Nowego Jorku i Jerozolimy. Nathan Korzen, Fishl Zylberberg zwany Zberem, Maks Eljowicz i inni – ich sztuka narodziła się nad Wisłą, przetrwała getto, komory Treblinki i piece Auschwitz, a dziś opowiada historię płockiej kehili silniej niż jakiekolwiek słowa.
28 lipca 2026
1 września 1939 roku o świcie pierwsze bomby hitlerowskie spadły na Płock. Miasto, które ledwo zipało z kryzysu, nagle znalazło się na froncie. Ofiary na ulicach Wyszogrodzkiej i Błoniu, płaczące dzieci i wycofujące się oddziały – tak zaczął się koszmar okupacji.
28 lipca 2026
Grudzień 1960 roku. Tego samego dnia, gdy zapadła decyzja o budowie Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych, rząd wydał historyczną uchwałę: miasto nie może zostać w tyle. Po raz pierwszy w Polsce próbowano zsynchronizować potężny kombinat z tysiącami inwestycji nieprzemysłowych. Kulisy tej wielkiej operacji to historia o ambicjach, dramatycznych cięciach, determinacji władz miejskich i codziennej walce o to, by Płock nadążał za tempem wielkiego przemysłu.
27 lipca 2026
Z pięciu tętniących jarmarków roku do jednego, trwającego ledwie jeden dzień – tak w połowie XVII wieku wyglądał dramatyczny koniec złotego wieku płockiego handlu, zmiażdżonego przez szwedzki potop, okupację i kryzys całej Rzeczypospolitej.
27 lipca 2026
Styczeń 1945 roku. Płock drży w oczekiwaniu na wolność, a w ukrytych mieszkaniach i piwnicach garstka odważnych ludzi od miesięcy przygotowuje się, by w dniu wyzwolenia przejąć władzę w mieście. To nie są generałowie ani prominentni politycy. To nauczyciele, robotnicy, młodzi działacze PPR i RPPS, żołnierze Armii Ludowej. Tworzą konspiracyjną Miejską Radę Narodową – tajny zalążek polskiej władzy, który ma zastąpić hitlerowską administrację w chwili, gdy ostatni niemiecki żołnierz opuści miasto.
26 lipca 2026
W 1916 roku, gdy nad Płockiem wciąż huczały echa I wojny światowej, w starej kamienicy przy Kolegialnej 28 otwarto pierwsze żydowskie gimnazjum. Dla setek dzieci z chederów i domów rzemieślników z Szerokiej była to prawdziwa rewolucja – lekcje po hebrajsku, historia żydowska zamiast carskiej propagandy i marzenie o przyszłości, które zrodziło się nad Wisłą.
26 lipca 2026
Po katastrofalnej powodzi w styczniu 1982 roku tysiące płocczan straciło dach nad głową. Zamiast rozpaczy przyszła błyskawiczna decyzja: na wysokim prawym brzegu Wisły wyrosnąć miało zupełnie nowe osiedle – Podolszyce. Dziś to jedna z najpiękniejszych i najdynamiczniej rozwijających się dzielnic Płocka, symbol determinacji i nadziei w najtrudniejszych czasach.
25 lipca 2026
Z elitarnej szkoły dla chłopców przy kolegiacie do nowoczesnego, koedukacyjnego liceum w Polsce Ludowej – największa rewolucja w 800-letniej historii Szkoły Płockiej.
25 lipca 2026