Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
W latach 1819–1830 rektor Kajetan Morykoni przekształcił zaniedbaną Szkołę Wojewódzką w jedną z najlepszych w Królestwie Kongresowym – mimo pruskiego i rosyjskiego nadzoru. Jego wizja patriotycznej, nowoczesnej oświaty przetrwała jako wzór dla pokoleń.
9 maja 2026
Czy radziwiacy naprawdę pochodzą od tatarskiego oddziału osadzonego przez Radziwiłła? Legenda o skośnych oczach i wystających kościach policzkowych miesza się z faktami z XVI-wiecznych inwentarzy i antropologicznymi badaniami.
8 maja 2026
Jan Marek Lajourdie – paryski budowniczy, który przybył do Polski, zbudował pierwszy most łyżwowy w Płocku i spędził życie na regulacji Wisły. Zakochał się w rzece tak bardzo, że ostatnie lata spędził w Radziwiu i tam został pochowany.
6 maja 2026
W Mąkolinie koło Bodzanowa, w cieniu mazowieckich lasów, Kazimierz Wielki podpisał dokument, który zmienił wszystko. Płock powiększył się o sześćdziesiąt włók ziemi, mieszkańcy zyskali wolność od jurysdykcji wojewodów i… wybili pieczęć z herbem, który do dziś wisi na ratuszu. To nie był zwykły przywilej – to był akt narodzin prawdziwego miasta.
4 maja 2026
Zamarznięta Wisła lśniła w styczniowym słońcu jak srebrna tafla. Po jej drugiej stronie, od strony Radziwia, nadciągały pierwsze sylwetki żołnierzy. Nie maszerowali w zwartych szeregach – szli grupkami, śpiewając. Głosy niosły się po lodzie, mieszając się z echem kroków. Mieszkańcy przedmieścia wychylali się z okien i bram, machali czym popadło. Jeszcze wczoraj miasto drżało pod niemieckimi butami. Dziś, 21 stycznia 1945 roku, o siódmej rano, czerwone i biało-czerwone flagi pojawiły się nad ratuszem. Płock był wolny.
4 maja 2026
W płockiej drukarni, gdzie Niemcy drukowali swoją gazetę propagandową, większość personelu stanowili Polacy – ci sami, którzy jeszcze niedawno pracowali w przedwojennych zakładach. Jak wyglądała ich codzienność „w cieniu swastyki”? Historia ludzi, którzy zmuszeni byli produkować narzędzie własnego ucisku.
4 maja 2026
Wiosna 1945 roku w Płocku pachniała nie tylko świeżym chlebem z nowo otwartych piekarni i dymem z remontowanych pieców. Pachniała nadzieją na wielki awans. Miasto, które dopiero co otrząsnęło się z niemieckiej okupacji, nagle zaczęło marzyć o tym, by stać się stolicą całego Mazowsza. 25 marca lokalna prasa obwieściła sensacyjną wiadomość: Rada Ministrów postanowiła utworzyć województwo mazowieckie z siedzibą właśnie w Płocku. Warszawa – zniszczona w 85 procentach – miała zostać „województwem stołecznym", a reszta regionu trafiła pod płocki zarząd.
3 maja 2026
Pod potężną, stuletnią lipą, która rozkłada swoje konary tuż przy bramie wiodącej na cmentarz parafialny w Tłuchowie, stoi skromny, nieco już zniszczony pomnik. Trzy nazwiska wyryte w kamieniu, trzy daty – 4 kwietnia 1863 roku. Żadnych pompatycznych słów, żadnego marmuru. Tylko prosty napis i zawsze świeże znicze. W 2026 roku, gdy obchodzimy 163. rocznicę wybuchu powstania styczniowego, harcerze z miejscowej drużyny jak co roku sprzątają grób, zapalają świece i opowiadają dzieciom historię trzech płocczan, którzy polegli tu jako pierwsi w całym województwie płockim.
3 maja 2026
W 1037 roku, gdy państwo Piastów chwiało się w posadach po śmierci Mieszka II, chłopi Mazowsza Płockiego chwycili za broń. Na ich czele stanął Masław – człowiek, który ogłosił się księciem i przez dziesięć lat bronił niezależnego Mazowsza. To była pierwsza wielka chłopska rewolucja w Polsce, której płomień rozgorzał właśnie nad Wisłą i Skrwą.
2 maja 2026
Sześć kościołów radziwskich – każdy kolejny budowany coraz dalej od brzegu Wisły. Rzeka pochłaniała świątynie jedna po drugiej, zmuszając parafian do nieustannego odwrotu w poszukiwaniu bezpiecznego wzniesienia.
1 maja 2026