Płock24 — Opowieści z historii Płocka, miejski magazyn pamięci

Miejski magazyn pamięci

Płock24

Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.

Infrastruktura

Dom dla tysięcy przybyszów. Boom mieszkaniowy i osiedla ery petrochemii nad Wisłą

Gdy w latach 60. nad Płockiem zaszumiał wielki przemysł chemiczny, do miasta ruszyły tysiące przybyszów z całej Polski. Potrzebni byli nowi mieszkańcy dla rafinerii i budowlańców. W odpowiedzi władze uruchomiły gigantyczny program budownictwa mieszkaniowego – tysiące izb, nowe osiedla i szansa na lepsze życie. To historia o tym, jak Płock w błyskawicznym tempie budował domy dla przyszłości.

3 sierpnia 2026

Gospodarka

Ropa płynie rurociągiem Przyjaźń: Narodziny naftowego giganta, który odmienił losy miasta

Gdy w październiku 1963 roku pierwsza ropa naftowa ze Związku Radzieckiego wpłynęła do polskiego odcinka rurociągu „Przyjaźń”, nikt w Płocku nie przypuszczał, że za kilka lat tysiącletnie miasto nad Wisłą stanie się sercem polskiego przemysłu petrochemicznego. Rurociąg, który miał zaopatrywać całą Europę Środkową, poprowadził „czarne złoto” prosto pod płockie wzgórza – i tam narodził się gigant, który na zawsze odmienił losy Mazowsza.

3 sierpnia 2026

Osoby

Nahum Sokołów – płocki chłopiec, który stał się ojcem nowoczesnego syjonizmu

Nad Wisłą, w ciasnych uliczkach płockiej Starówki, w beit midraszu „dos kleine beit-nudrashl”, dorastał chłopiec, który później zmienił losy narodu żydowskiego. Nahum Sokołów, syn skromnego nauczyciela, w wieku piętnastu lat znał już pięć języków i pisał artykuły do hebrajskich periodyków – stąd jego droga wiodła prosto do przywództwa światowego syjonizmu.

1 sierpnia 2026

Historia

Czerwone sztandary nad Płockiem: jak robotnicy w 1919 roku walczyli o radę delegatów i socjalistyczną Polskę

W burzliwym listopadzie 1918 roku nad Płockiem załopotały czerwone sztandary. Robotnicy, nauczyciele i młodzi działacze lewicy PPS oraz SDKPiL stanęli do walki o Radę Delegatów Robotniczych, marząc o socjalistycznej Polsce. Ich historia z 1919 roku to nie tylko polityczne potyczki, ale przede wszystkim dramatyczna opowieść o nadziei, solidarności i ulicach miasta, które na chwilę stały się areną wielkiej rewolucyjnej burzy.

31 lipca 2026

Historia

Przywilej, który odmienił Płock: Jak w 1237 roku książę Konrad i biskup Piotr dali miastu wolność i nowe życie

Wyobraźcie sobie Płock w roku 1235. Jeszcze wczoraj miasto tętniło życiem na wysokim wzgórzu nad Wisłą. Kupcy rozkładali towary na targu, rzemieślnicy stukali młotkami w kuźniach, a nad wszystkim wznosiła się potężna katedra i książęcy gród. Nagle – alarm. Od północy nadciąga wróg. Margrabia miśnieński Henryk na czele zbrojnych, zaproszonych przez Krzyżaków, pali, rabuje, niszczy. Płonie katedra, padają drewniane chałupy podgrodzia, mieszkańcy uciekają w popłochu. Gdy dymy opadły, z miasta pozostały zgliszcza i ruiny. Wydawało się, że Płock – jeden z najstarszych grodów Mazowsza – nigdy już nie podniesie się z kolan.

31 lipca 2026

Wojsko

Bunt w Treblince. Historia płockiego bohatera Rudka Lubranieckiego

2 sierpnia 1943 roku w piekle Treblinki rozległ się krzyk: „Revolte!”. Wśród dymu palonych ciał i huku strzałów młody Żyd z Płocka – Rudek Lubraniecki, „Mały Rudek” z Maccabi – stanął na czele grupy, która wysadziła cysternę z benzyną, zabiła esesmana i otworzyła drogę do wolności setkom więźniów. To nie była tylko walka o życie. To był ostatni bunt płockich marzycieli z Hashomer Hatzair i gimnazjum nad Wisłą.

30 lipca 2026

Historia

Tajemnica „Robotnika”: płocka spółdzielnia, która stała się twierdzą komunistów międzywojennego Mazowsza

W latach dwudziestych XX wieku, gdy Płock odzyskiwał oddech po wojnie i zaborach, zwykła spółdzielnia robotnicza „Robotnik” stała się czymś znacznie więcej niż sklepem i piekarnią. Ukryta w sercu miasta, z wielkim sklepem, przestronną salą i biblioteką liczącą tysiące tomów, stała się prawdziwą twierdzą KPP – miejscem tajnych narad, kolportażu prasy i pomocy dla prześladowanych. Jej historia to opowieść o tym, jak prowincjonalna spółdzielnia zmieniła się w bastion rewolucyjnej nadziei na Mazowszu.

29 lipca 2026

Gospodarka

Miasto, które zbudowało przyszłość. Kulisy płockiej rewolucji przemysłowej lat sześćdziesiątych

Sześćdziesiąt lat temu, w grudniu 1966 roku, w historycznej sali „Sejmowej” płockiego ratusza zapadła decyzja, która na zawsze odmieniła losy najstarszego miasta Mazowsza. Uchwalony wtedy pięcioletni plan rozwoju gospodarczego uczynił z Płocka jeden z kluczowych ośrodków przemysłowych Polski, a kulisy tej rewolucji – pełne debat, wielkich nakładów i ludzkich ambicji – pokazują, jak stare grodzisko nad Wisłą weszło w erę nowoczesności.

29 lipca 2026

Kultura

Płoccy malarze – sztuka, która ocalała z getta, Treblinki i Auschwitz

W międzywojennym Płocku, wśród ciasnych podwórek Szerokiej, malowali Żydzi, których obrazy dziś wiszą w muzeach Tel Awiwu, Nowego Jorku i Jerozolimy. Nathan Korzen, Fishl Zylberberg zwany Zberem, Maks Eljowicz i inni – ich sztuka narodziła się nad Wisłą, przetrwała getto, komory Treblinki i piece Auschwitz, a dziś opowiada historię płockiej kehili silniej niż jakiekolwiek słowa.

28 lipca 2026