Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Po upadku Warszawy najwyższe władze powstania listopadowego stanęły nad Wisłą. Od 21 do 25 września 1831 roku Płock był stolicą Polski, a na Starym Rynku tłum wołał pod okna ratusza o wodza, który jeszcze poprowadzi do boju.
31 października 2026
W 1928 roku „Zgoda” postawiła przy Sienkiewicza osobny budynek z automatycznymi mieszarkami. Była to pierwsza zmechanizowana piekarnia w Płocku — po półwieczu sporów z piekarzami i po wypieku w wilgotnej piwnicy.
30 października 2026
Po drugim rozbiorze Płock wszedł do Prus Południowych, po trzecim stał się stolicą departamentu Prus Nowowschodnich. W 1802 roku na nowej ulicy stanął Kolegienhaus. Miasto, które było stolicą województwa Rzeczypospolitej, uczyło się być stolicą obcej kamery.
29 października 2026
Zanim Płock dostał lotnicze hasła i stoiska na berlińskich targach, musiał nauczyć się prostej rzeczy: przyjąć gościa, dać mu łóżko, mapkę i opowieść o katedrze. W latach trzydziestych zrobił to Michał Jachnis, prezydent Wasiak i pięć hoteli, których nazwy brzmiały jak rozkład jazdy II Rzeczypospolitej.
28 października 2026
Zanim wzięło się tom, u księgarza zostawiało się trzy ruble. W gubernialnym Płocku, który darmową czytelnię dostał dopiero w 1908 roku, ta kaucja decydowała, kto w ogóle czyta powieść.
26 października 2026
21 lutego 1925 roku w płockim Szpitalu Garnizonowym otwarto ambulatorium dentystyczne dla wojska. „Dziennik Płocki” napisał, po co: na wsi ząb wyrywał kowal, a wśród rekrutów z Polesia, Wileńszczyzny i Wołynia braki sięgały 25 procent.
25 października 2026
Po 21 stycznia 1945 roku Płock miał flagę na ratuszu i około dwudziestu sześciu tysięcy żywych. Nie miał mostu, pewnego chleba ani prądu w kamienicach. Pierwsze noce wolności były lekją zimy, głodu i uruchamiania miasta od zera.
24 października 2026
W 1976 roku niemiecki badacz ogłosił rytuał katedry gnieźnieńskiej z początku XIV wieku. Polscy uczeni porównali tekst z tym, co dawniej przepisano w Płocku, i zobaczyli własne miasto. Na ostatniej karcie wciąż stało: Liber ecclesie plocensis.
23 października 2026
11 maja 1958 roku w sali PSS „Zgoda” Władysław Broniewski powiedział Płocczanom to, czego nie powtarzał potem nigdzie indziej: że jego poezja bierze się z domu, dębu i widoku za Tumem. Taśmy nie włączono. Zostały notatki, które poeta sam przejrzał.
22 października 2026
Pierwszego stycznia 1945 roku, trzy tygodnie przed końcem niemieckiej okupacji, hokeiści stoczni w Radziwiu pokonali drużynę Hitlerjugend 5:2. Na lodzie nie zmieniła się mapa Europy. Zmieniło się to, co mogli poczuć polscy widzowie w mieście, które od czterech lat nazywało się Schröttersburg.
21 października 2026
4 lipca 1410 roku, w dzień św. Prokopa, książę płocki Ziemowit IV wypowiedział Zakonowi wojnę pismem, które zaczynało się od słów o przyjaźni. Sam pod Grunwald nie pojechał. Posłał syna, dwie chorągwie i list, w którym widać całe Mazowsze tamtej epoki.
20 października 2026
W sobotnie wieczory 1899 roku Płocczanie spóźniali się do teatru na skarpie, palili papierosy w trakcie aktu i słuchali apelów, by aktorki w rolach chłopskich zdjęły brylanty. Na sali czuć było stęchlizną, a dyrektorzy zmieniali się co miesiąc.
19 października 2026