Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Od 1941 roku Szpital Świętej Trójcy w Płocku stał się symbolem hitlerowskiej polityki rasowej. Niemieccy okupanci podzielili chorych na „wartościowych” i „podludzi”, tworząc osobne sale i warunki godne średniowiecza. Historia tej segregacji odsłania najciemniejsze oblicze okupacji.
22 maja 2026
Od skromnych ławek gimnazjum im. Władysława Jagiełły w międzywojennym Płocku do sejmowej mównicy w powojennej Polsce – taka była droga Tadeusza Gierzyńskiego. Prawnik, sędzia, działacz społeczny i poseł, który całe życie stawiał na służbę miastu i ludziom, stał się symbolem pokolenia budującego Mazowsze z ruin wojny i nadziei na lepszą przyszłość.
22 maja 2026
6 lutego 1905 roku 374 uczniów Gimnazjum Gubernialnego w Płocku demonstracyjnie opuściło mury szkoły, żądając polskiej szkoły i końca rusyfikacji. Ich strajk zapisał się złotymi zgłoskami w historii walki o polskość na Mazowszu.
21 maja 2026
Z prostego stołka przynoszonego do wiejskiej szkoły w Lelicach do prestiżowych sal Sorbony – taka była droga Marcina Kacprzaka, chłopca z podpłockiej wsi, który w czasach zaboru rosyjskiego wykuwał w sobie hart ducha i miłość do nauki. Jego młodość na Mazowszu to nie tylko osobista historia sukcesu, ale i obraz walki o polską oświatę oraz marzeń pokolenia, które pragnęło wolności i wiedzy.
21 maja 2026
Gdy w grudniu 1963 roku pierwsza ropa z radzieckich pól naftowych dotarła rurociągiem „Przyjaźń” do Płocka, miasto weszło na drogę błyskawicznego uprzemysłowienia. Narodził się petrochemiczny gigant, który na dekady ukształtował gospodarkę regionu i całego kraju.
20 maja 2026
W 1910 roku, zaledwie kilkadziesiąt kroków od płockiego magistratu, na Zduńskiej ulicy ukrywał się dom uciech strzeżony przez dwa potężne buldogi. Ta zapomniana historia odsłania kulisy handlu żywym towarem w mieście pełnym studentów, żołnierzy i urzędników – mroczny cień na tle spacerów po Tumskiej i skwerze Floriańskim.
20 maja 2026
Kiedy w 1960 roku ruszyła budowa Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych, tysiące młodych ludzi z mazowieckich wsi porzuciło pługi i krowy, by chwycić za łopatę i spawarkę. Z rolniczego Płocka wyrosły nowoczesne osiedla, szkoły, przychodnie i ośrodki wczasowe. Budowa rafinerii nie tylko dała pracę – zmieniła codzienne życie tysięcy płocczan na zawsze.
19 maja 2026
Zimowy wiatr hula po mazowieckich polach, a w lasach pod Myszyńcem śnieg skrzypi pod butami kosynierów. Jest początek marca 1863 roku. Oddział powstańczy, który jeszcze niedawno liczył kilkuset „dzieci warszawskich", teraz rozrasta się do prawie siedmiuset ludzi. Na czele stoi młody generał w jasnym kożuszku i białej konfederatce z czaplim piórem. Zygmunt Padlewski nie śpi od wielu nocy. Serce, które od lat szwankuje, bije nieregularnie, ale w oczach pali mu się ten sam ogień, co w Petersburgu i we włoskiej szkole wojskowej w Cuneo.
19 maja 2026
Od woskowej pieczęci z 1361 roku po piaskowcowy relief na ratuszu w 1959 – herb Płocka zmieniał się razem z miastem. Każda wersja opowiada inną część jego historii: walkę o wolność, dumę z katedry, walkę o tradycję w XX wieku.
18 maja 2026
W cieniu płockiego zamku, za kapryśnym nurtem Wisły, leżało Radziwie – wioska, której mieszkańcy przez pokolenia bronili swojej dumy jak najcenniejszego skarbu. Gdy w 1908 roku lokalna prasa nazwała ich leniwymi i niechętnymi do pracy, radziwiacy odpowiedzieli hardo: „Psia krew, sam pas bydło!”. Ich niechęć do najemnej służby u „obcych” gospodarzy stała się symbolem mazowieckiej niepokorności.
18 maja 2026
W zwykłym gabinecie dentystycznym przy ul. Kolegialnej 13 w okupowanym Płocku spotykali się nauczyciele, działacze ludowi i zwykli mieszkańcy. Tam, wśród narzędzi dentystycznych i zapachu medykamentów, rodziła się sieć tajnego nauczania, która objęła cały powiat płocki i sierpecki – i przetrwała wszystkie niemieckie represje.
17 maja 2026
W 1889 roku w Płocku, wśród carskich urzędów i garnizonowych koszar, działało ciche, ale potężne serce miasta – Płockie Towarzystwo Dobroczynne. Grupa ziemian, kupców, urzędników i zwykłych mieszkańców, którzy codziennie pomagali sierotom, wdowom i ubogim. Nie z rozkazu cara, lecz z poczucia obowiązku wobec sąsiadów.
17 maja 2026