Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Rok 1938. Płock, prastary gród Krzywoustego, przeżywał jeden z najbardziej podniosłych momentów w dwudziestoleciu międzywojennym. Miasto i stacjonujący tu 8 Pułk Artylerii Lekkiej wspólnie uczciły 800. rocznicę śmierci wielkiego władcy – fundując sztandar, tablicę w katedrze i nadając imię ulicy. W cieniu nadciągającej burzy wojennej Płock odnajdywał swoją dawną dumę i siłę.
10 lipca 2026
Radziwie, dziś spokojna dzielnica Płocka, przez stulecia było wyspą na kapryśnej Wiśle, którą rzeka bezlitośnie przenosiła z miejsca na miejsce, niszcząc osady, kościoły i zmuszając mieszkańców do heroicznej walki z żywiołem.
10 lipca 2026
W cieniu starych lip i grabów przy ul. Kobylińskiego i Kazimierza Wielkiego, tuż za dawnymi murami miasta, spoczywa najstarszy zachowany pozamiejski cmentarz w Polsce – Stary Cmentarz w Płocku, założony w 1780 roku. Wyprzedza on o dekadę warszawskie Powązki i o ponad dwadzieścia lat Cmentarz Rakowicki w Krakowie. To tu, wśród popękanych nagrobków, żeliwnych pomników i zarośniętych alejek, kryje się nie tylko historia płockich rodzin, ale i cały świat dawnego Mazowsza – pełen dramatów, sukcesów i cichej godności zwykłych ludzi.
10 lipca 2026
W 1931 roku adwokat Kazimierz Mayzner spojrzał na Płock i zobaczył nie tylko miasto nad Wisłą, ale szansę na coś większego. Z garstki entuzjastów stworzył Klub Artystyczny Płocczan – instytucję, która na osiem lat uczyniła z prowincjonalnej dziury prawdziwą stolicę kultury Mazowsza.
9 lipca 2026
W styczniową, deszczową noc 1863 roku Płock o włos uniknął upadku. Garstka rosyjskich żołnierzy stanęła naprzeciw tysiącom powstańców – w jednej z najbardziej dramatycznych chwil Powstania Styczniowego na Mazowszu.
9 lipca 2026
W katolickim Płocku – stolicy biskupstwa – to właśnie ewangelicy z dynastii Kuliga i Paulich stworzyli i utrzymali przez ponad sto lat największą tradycję lokalnego drukarstwa.
9 lipca 2026
W latach 80. i 90. jedno przedsiębiorstwo budowało niemal wszystko w Płocku: bloki na Podolszycach, instalacje w Petrochemii, drogi, szkoły i wały przeciwpowodziowe. „Petrobudowa” była potęgą, która przetrwała stan wojenny, powódź stulecia i wielką transformację. Historia płockich gigantów z ulicy Zglenickiego to opowieść o ludziach, którzy zmienili oblicze miasta.
8 lipca 2026
Sześćdziesiąt lat temu, w grudniu 1966 roku, w historycznej sali „Sejmowej” płockiego ratusza zapadła decyzja, która na zawsze zmieniła oblicze najstarszego miasta Mazowsza. Uchwalony wtedy plan pięcioletni na lata 1966–1970 uczynił z Płocka jeden z najważniejszych ośrodków petrochemicznych Polski, a potężna rafineria – zwana potocznie Petropolem – stała się symbolem wielkiego skoku przemysłowego.
8 lipca 2026
W 1931 roku w cukierni przy Tumskiej garstka artystów i miłośników sztuki założyła Klub Artystyczny Płocczan. W ciągu zaledwie ośmiu lat stał się sercem kulturalnego życia międzywojennego Płocka – z kawiarnią w teatrze, wystawami przyciągającymi tysiące i pasją, która na chwilę zamieniła prowincję w prawdziwą stolicę Mazowsza.
8 lipca 2026
Między alejami Kobylińskiego, Miodową i Łukasiewicza rozciąga się jedna z najpiękniejszych galerii rzeźby sepulkralnej na Mazowszu – Cmentarz Miejski, założony w 1876 roku. W 2026 roku mija dokładnie 150 lat od jego powstania. To tu, w cieniu neogotyckiej kaplicy z 1901 roku, spoczywają prezydenci miasta, kanonicy katedralni, nauczyciele, artyści i zwykli płocczanie, a każdy nagrobek opowiada historię, którą warto usłyszeć.
7 lipca 2026
Wyobraźcie sobie zimowy poranek 1863 roku. Płock budzi się pod carskim butem. Nad Wisłą unosi się mgła, a w zaułkach słychać stukot butów rosyjskich żołnierzy. Nagle w nocy z 22 na 23 stycznia rozlegają się strzały. Grupa powstańców uderza na odwach i koszary. To nie jest zwykła potyczka – to próba opanowania całego miasta, które miało stać się siedzibą Rządu Narodowego. Na czele miał stanąć młody, wykształcony w Petersburgu oficer artylerii. Nie zdążył. Ale jego imię do dziś nosi ulica, która prowadzi wprost ku dawnym płońskim rogatkom – tam, gdzie 15 maja 1863 roku rozegrał się ostatni akt dramatu.
7 lipca 2026
Od czasów Bolesława Krzywoustego po Polskę Ludową, Szkoła Płocka – dzisiejsze Liceum im. Stanisława Małachowskiego – nieprzerwanie kształciła kolejne pokolenia, stając się żywym pomnikiem polskiej oświaty i kultury mimo najtrudniejszych prób historii.
6 lipca 2026