Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Kategoria
Teatry, wystawy, muzea, biblioteki, towarzystwa naukowe i kulturalne, sztuka
24 artykułów · strona 1 z 2
W 1976 roku niemiecki badacz ogłosił rytuał katedry gnieźnieńskiej z początku XIV wieku. Polscy uczeni porównali tekst z tym, co dawniej przepisano w Płocku, i zobaczyli własne miasto. Na ostatniej karcie wciąż stało: Liber ecclesie plocensis.
23 października 2026
11 maja 1958 roku w sali PSS „Zgoda” Władysław Broniewski powiedział Płocczanom to, czego nie powtarzał potem nigdzie indziej: że jego poezja bierze się z domu, dębu i widoku za Tumem. Taśmy nie włączono. Zostały notatki, które poeta sam przejrzał.
22 października 2026
W sobotnie wieczory 1899 roku Płocczanie spóźniali się do teatru na skarpie, palili papierosy w trakcie aktu i słuchali apelów, by aktorki w rolach chłopskich zdjęły brylanty. Na sali czuć było stęchlizną, a dyrektorzy zmieniali się co miesiąc.
19 października 2026
W niedzielę 25 czerwca 1972 roku, w chłodzie i nieustającym deszczu, na kamiuszkach odsłonięto pierwszy w Polsce Ludowej pomnik współczesnego poety. Pod brązem Gustawa Zemły Płock usłyszał z taśmy głos Broniewskiego i przez resztę dnia próbował uwierzyć, że miasto odtąd będzie nosić jego imię.
17 października 2026
21 lutego 1802 roku Prusacy mianowali go radcą w Płocku za karykatury z poznańskiego karnawału. W Hotelu Berlińskim na Starym Rynku komponował, grywał do otwartego okna i nazywał miasto zesłaniem. Stąd wyszedł jeden z ojców europejskiego romantyzmu.
1 października 2026
Odlane w Magdeburgu dla katedry na Wzgórzu Tumskim, drzwi biskupa Aleksandra od ośmiu wieków zdobią sobór Sofijski w Nowogrodzie Wielkim. Ich droga z Płocka pozostaje jedną z największych zagadek mazowieckiego średniowiecza.
29 września 2026
Zima 1835 roku w Płocku była tak ostra, że publiczność unikała nieogrzanego teatru nad Wisłą. Dyrektor Chełkowski nie zamierzał jednak rezygnować z zarobku ani z rozrywki – wynajął salę w pawilonie na Starym Rynku i stworzył tam zimową scenę, bufet, restaurację i… pierwsze w mieście maskarady, które szybko stały się karnawałowym szaleństwem.
17 września 2026
Stanisław Krzesiński, syn warszawskiego aktora, przez pół wieku tułał się po prowincjonalnych scenach Polski. W Płocku pojawiał się siedmiokrotnie w latach 1833–1849 – zawsze z nową trupą, nowymi rolami i tym samym niegasnącym głodem sceny. Jego pamiętnik „Koleje życia” to jedyna tak barwna kronika płockiego teatru w czasach zaborów.
31 sierpnia 2026
W zaborowym Płocku lat trzydziestych i czterdziestych XIX wieku teatr nie należał do arystokracji ani wielkiej szlachty. To zwykli mieszczanie – syn piekarza z ulicy Więziennej, kupiec korzenny i właściciel oberży – stali się prawdziwymi mecenasami i duszami prowincjonalnej sceny, tworząc plebejsko-mieszczański azyl polskości nad Wisłą.
24 sierpnia 2026
Kiedy w 1957 roku Tadeusz Gierzyński objął funkcję prezesa Towarzystwa Naukowego Płockiego, instytucja ta – jedna z najstarszych w Polsce – potrzebowała nowej energii. Ten niestrudzony prawnik, sędzia i działacz społeczny tchnął w nią życie, czyniąc z niej żywy ośrodek nauki i kultury Mazowsza, który przyciągał wybitnych uczonych i budził intelektualną pasję wśród mieszkańców Płocka.
10 sierpnia 2026
W międzywojennym Płocku, wśród ciasnych podwórek Szerokiej, malowali Żydzi, których obrazy dziś wiszą w muzeach Tel Awiwu, Nowego Jorku i Jerozolimy. Nathan Korzen, Fishl Zylberberg zwany Zberem, Maks Eljowicz i inni – ich sztuka narodziła się nad Wisłą, przetrwała getto, komory Treblinki i piece Auschwitz, a dziś opowiada historię płockiej kehili silniej niż jakiekolwiek słowa.
28 lipca 2026
Początek XX wieku. Józef Mehoffer, triumfator międzynarodowych konkursów, przynosi do Płocka odważną secesyjną wizję polichromii katedry. Kapituła, zafascynowana na początku, nagle się wycofuje. Zaczyna się dramatyczny konflikt między nowoczesną sztuką a konserwatywną tradycją – spór, który ujawnił napięcia całej epoki i na zawsze zmienił losy jednego z najcenniejszych wnętrz Mazowsza.
24 lipca 2026