Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Kategoria
Teatry, wystawy, muzea, biblioteki, towarzystwa naukowe i kulturalne, sztuka
12 artykułów
Płock pod pruskim, a potem rosyjskim zaborem mógłby zgasnąć jak wiele mazowieckich miast – ale zamiast tego przeżył dwa wielkie kulturalne renesanse. W latach 20. i 70. XIX wieku Towarzystwo Naukowe, teatr, drukarnia i prasa stały się orężem w walce o polskość. To historia ludzi, którzy w cieniu carskiej cenzury budowali duszę miasta.
17 lipca 2026
Początek XX wieku. Płocka katedra, biała i dostojna jak starożytna matrona, stanęła na progu wielkiej artystycznej rewolucji. Józef Mehoffer przyniósł wizję secesyjnej polichromii – pełną koloru, dynamiki i nowoczesnej ornamentyki. Projekt przyjęto z entuzjazmem, a potem… wszystko runęło. To historia arcydzieła, które nigdy nie powstało, ale do dziś przypomina, jak blisko Płock był wielkiej zmiany.
13 lipca 2026
W 1931 roku w cukierni przy Tumskiej garstka artystów i miłośników sztuki założyła Klub Artystyczny Płocczan. W ciągu zaledwie ośmiu lat stał się sercem kulturalnego życia międzywojennego Płocka – z kawiarnią w teatrze, wystawami przyciągającymi tysiące i pasją, która na chwilę zamieniła prowincję w prawdziwą stolicę Mazowsza.
8 lipca 2026
Od pierwszej drukarni w 1810 roku po „Korespondenta Płockiego” i „Echa Płockie i Łomżyńskie” – płocka prasa w ogniu zaborów nie była tylko kroniką wydarzeń. Była orężem inteligencji, która w cieniu carskiej cenzury budziła patriotyzm, formowała opinię publiczną i trzymała przy życiu mazowiecką tożsamość.
2 lipca 2026
W międzywojennym Płocku, mimo degradacji do rangi powiatu, zaiskrzyła prawdziwa artystyczna bohema. Klub Artystyczny, lokalna prasa i grono literatów stworzyły „mały Kraków nad Wisłą” – miejsce, gdzie poezja, teatr i malarstwo splatały się w jeden, niepowtarzalny klimat twórczego fermentu.
24 czerwca 2026
Początek XX wieku. Płocka katedra, dostojna i biała jak starożytna matrona, o mało co nie zyskała odważnej, pełnej koloru i dynamiki secesyjnej polichromii autorstwa Józefa Mehoffera. Wizja aniołów o pawich skrzydłach, pochodów świętych i kwitnących ogrodów niemal odmieniła wnętrze jednej z najstarszych świątyń Mazowsza – ale zderzyła się z tradycją i pozostała tylko na papierze.
21 czerwca 2026
Lato 1834 roku w Płocku. Zamiast dusznej sali – amfiteatr na palach wbitych w sadzawkę, sufler ukryty w beczce zanurzonej w wodzie, orkiestra dryfująca na balach, a kulisy z gałęzi choiny. Dyrektor Chełkowski postanowił zaskoczyć płocczan i stworzyć letnią scenę, która na kilka miesięcy stała się największą atrakcją miasta nad Wisłą.
17 czerwca 2026
Nad stromą wiślaną skarpą, gdzie niegdyś wznosił się gotycki kościół Świętej Trójcy, w 1812 roku zrodziła się jedna z najbarwniejszych kart historii płockiej kultury. Zrujnowana świątynia przemieniła się w świątynię Melpomeny – pierwszy stały teatr w Płocku, który przez ponad sto lat był azylem polskości w czasach zaborów.
2 czerwca 2026
Od jezuickich dramatów w szkolnej sali po pierwszy Teatr Miejski w adaptowanym kościele i lata walki o scenę w czasach zaborów – płocki teatr nigdy nie był tylko rozrywką. Był narzędziem wychowania, patriotyzmu i budowania wspólnoty. Poznaj burzliwą historię kurtyny, która raz po raz podnosiła się nad Wisłą.
1 czerwca 2026
Gdy w 1933 roku na deskach płockiego teatru pojawiły się pierwsze kukiełki obnażające przywary lokalnych elit, miasto podzieliło się na dwa obozy. Szopki Płockie Klubu Artystycznego Płocczan stały się najgłośniejszym wydarzeniem kulturalnym międzywojennego Mazowsza – i największym skandalem towarzyskim dekady.
30 maja 2026
Gdy w szkołach i urzędach cichła polska mowa, w Płocku rozbrzmiewały deski sceniczne. Od XVII-wiecznego teatru konwiktowego po międzywojenny rozkwit – płocki teatr przez ponad trzysta lat był sercem kultury regionu i ostoją narodowej tożsamości.
24 maja 2026
W głębi skarbcu na Wzgórzu Tumskim kryją się przedmioty, które milcząco opowiadają burzliwą historię Mazowsza. Romantyczny kielich Konrada Mazowieckiego i królewska herma św. Zygmunta to nie tylko bezcenne dzieła sztuki – to żywe świadectwa pokuty, władzy i niegasnącej wiary mieszkańców Płocka.
15 maja 2026