Płock24 — Opowieści z historii Płocka, miejski magazyn pamięci

Miejski magazyn pamięci

Płock24

Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.

Tag

#XIX wiek

5 artykułów

Gospodarka

Dymy nad Skrwą. Jak Jan Epstein zbudował papiernicze imperium pod Płockiem

Nad brzegami Skrwy, zaledwie jedenaście kilometrów od płockiego Wzgórza Tumskiego, w 1842 roku uniosły się pierwsze gęste dymy z fabrycznych kominów. To właśnie wtedy Jan Epstein, warszawski bankier i wizjoner, zamienił skromną czerpalnię szmat w jedno z największych papierniczych imperiów Królestwa Polskiego, dając chleb setkom mazowieckich rodzin.

21 lipca 2026

Kultura

Złoty wiek i szare dni: kulturalny renesans Płocka w XIX wieku pod zaborem

Płock pod pruskim, a potem rosyjskim zaborem mógłby zgasnąć jak wiele mazowieckich miast – ale zamiast tego przeżył dwa wielkie kulturalne renesanse. W latach 20. i 70. XIX wieku Towarzystwo Naukowe, teatr, drukarnia i prasa stały się orężem w walce o polskość. To historia ludzi, którzy w cieniu carskiej cenzury budowali duszę miasta.

17 lipca 2026

Infrastruktura

Szlaki postępu: jak w XIX wieku modernizowano drogi w Płockiej guberni

W XIX wieku Płocka Gubernia przeszła prawdziwą rewolucję drożną. Od błotnistych traktów, po których ledwo przejeżdżał wóz, po bite szosy i solidne mosty, które połączyły Mazowsze z Warszawą, Petersburgiem i resztą imperium. „Pamiątna Kniżka” w 1889 roku poświęciła temu osobny „Ocherk ulepszenija dorog” – szkic pełen liczb, map i dumy z postępu, który zmienił życie mieszkańców od Płocka po Mławę.

28 czerwca 2026