Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Kategoria
Kluczowe wydarzenia historyczne, zmiany granic, okupacje, wyzwolenia
97 artykułów · strona 1 z 9
Konrad Mazowiecki przeszedł do historii jako ten, który sprowadził krzyżaków. W 1237 roku, gdy nadawał Płockowi prawa miejskie i osiągał szczyt swoich działań, nikt jeszcze nie mógł przewidzieć, jak bardzo późniejsi historycy obciążą go winą za stulecia strat.
2 listopada 2026
Po upadku Warszawy najwyższe władze powstania listopadowego stanęły nad Wisłą. Od 21 do 25 września 1831 roku Płock był stolicą Polski, a na Starym Rynku tłum wołał pod okna ratusza o wodza, który jeszcze poprowadzi do boju.
31 października 2026
Po drugim rozbiorze Płock wszedł do Prus Południowych, po trzecim stał się stolicą departamentu Prus Nowowschodnich. W 1802 roku na nowej ulicy stanął Kolegienhaus. Miasto, które było stolicą województwa Rzeczypospolitej, uczyło się być stolicą obcej kamery.
29 października 2026
4 lipca 1410 roku, w dzień św. Prokopa, książę płocki Ziemowit IV wypowiedział Zakonowi wojnę pismem, które zaczynało się od słów o przyjaźni. Sam pod Grunwald nie pojechał. Posłał syna, dwie chorągwie i list, w którym widać całe Mazowsze tamtej epoki.
20 października 2026
W nocy z 9 na 10 marca 1526 roku zmarł ostatni Piast rządzący Mazowszem. Pięćset lat później wciąż spieramy się, czy zabrała go trucizna, choroba czy polityka, która już czekała za progiem warszawskiego zamku.
13 października 2026
16 lutego 1495 roku zmarł bezpotomnie książę Janusz II. W ciągu roku księstwo płockie weszło do Korony, a na czerwonej tarczy pojawił się czarny orzeł ze złotą literą „P”. Ten znak trwał do rozbioru 1793 roku.
8 października 2026
W 1783 roku, gdy Płock drżał pod pruską okupacją, do miasta przybyły siostry Miłosierdzia – szarytki w szarych habitach. Przywiózł je biskup Michał Jerzy Poniatowski, brat króla. Od tego dnia przez ponad pół wieku ich ciche, nieustanne dzieło przy ulicy Warszawskiej ratowało płocczan przed śmiercią, głodem i rozpaczą.
4 października 2026
Od 1405 roku, gdy książęca para podarowała Płockowi skromny dom dla ubogich i chorych, po rok 2026 – gdy Szpital św. Trójcy świętuje 621. rocznicę jako nowoczesna placówka medyczna. To nie tylko historia budynku. To opowieść o litości, która przetrwała wojny, zarazy, rozbiory i okupacje, stając się bastionem nadziei nad Wisłą.
3 października 2026
Listopad 1912 roku. W cieniu carskiej Rosji, w murach płockiego gimnazjum, grupa chłopców zakłada pierwszy zastęp skautowy „Orłów”. Nie wiedzą jeszcze, że właśnie rodzi się jedno z najstarszych harcerstw w Polsce – ruch, który przetrwa wojny, okupacje i stalinizm. Historia tajnych spotkań, podręczników przemyconych z Krakowa i marzeń o wolnej Polsce zaczyna się właśnie tu, nad Wisłą.
2 października 2026
W XIX wieku na ziemie płockie przybyli niemieccy osadnicy ewangeliccy – skromni rolnicy i rzemieślnicy, którzy z czasem stali się pionierami lokalnego przemysłu. Ich historia to nie tylko opowieść o napływie ludności, ale o głębokiej przemianie Mazowsza Płockiego: od zapomnianych kolonii nad Wisłą po nowoczesne fabryki, browary i cegielnie, które nadały miastu nowy rytm.
28 września 2026
Wyobraź sobie początek XIX wieku w Płocku – miasto po rozbiorach, z pruskimi planami wielkiej przebudowy. W 1803 roku inżynier Schmid nakreślił na mapie cienką linię „Dohm Strasse”. Ta prosta kreska dała początek ulicy, która z pól, ogrodów i sadyb przerodziła się w salon nowoczesnego Płocka – reprezentacyjną Tumską.
27 września 2026
Styczeń 1945 roku. Płock wyzwolony, a harcerze już na ulicach – wznawiają drużyny, pakują plecaki na pierwsze powojenne obozy. W 1948 roku Harcerska Drużyna Artystyczna Wacława Milke zdobywa sławę w całym kraju. Jeszcze dwa lata wolności. A potem stalinizm uderza z pełną mocą. W 1950 roku ZHP zostaje podporządkowane partii i wcielone do ZMP. To historia ostatnich harcerskich biwaków, gdy młodzi Płocczanie walczyli nie z wrogiem, lecz o prawo do bycia sobą.
7 września 2026