Miejski magazyn pamięci
Opowieści z kart historii Płocka. Odkrywamy nieznane oblicza miasta.
Kategoria
Kluczowe wydarzenia historyczne, zmiany granic, okupacje, wyzwolenia
43 artykułów · strona 1 z 4
Gdy w 1795 roku Mazowsze trafiło pod panowanie Prus, tysiące niemieckich rodzin ruszyło nad Wisłę w poszukiwaniu nowego życia. Ich determinacja i wiara doprowadziły do powstania w 1804 roku pierwszej parafii ewangelicko-luterskiej w Płocku – oazy nadziei pośród burzliwych zmian na Mazowszu.
24 czerwca 2026
Styczeń 1945 roku. Front wschodni dudni już za Wisłą, a w płockiej fabryce „Maschinen Industrie” Niemcy pakują ostatnie skrzynie z maszynami. Ale grupa zwykłych robotników w brudnych kombinezonach mówi „nie”. To oni, lokalni płoccy fachowcy, uniemożliwiają grabież i ratują serce mazowieckiego przemysłu metalowego.
22 czerwca 2026
Koniec XIX wieku. Na płockim rynku polski chłop targuje się z żydowskim handlarzem, niemiecki rzemieślnik naprawia wóz, a rosyjski oficer w mundurze przygląda się wszystkiemu z boku. Spis powszechny 1897 roku uchwycił gubernię płocką jako prawdziwą mozaikę – polską w większości, ale barwną i wielogłosową.
21 czerwca 2026
We wrześniu 1939 roku budynek płockiego Gimnazjum Kupieckiego przy ul. Misjonarskiej 22 zamieniono na kasyno okupanta, a nauczycieli rozproszono po obozach koncentracyjnych i oflagach. Mimo to już kilka dni po wyzwoleniu Płocka 21 stycznia 1945 roku w zniszczonych murach rozległ się dzwonek na lekcje. To historia heroicznej odbudowy Technikum Ekonomicznego – symbolu determinacji płockich nauczycieli i młodzieży w najczarniejszych latach XX wieku.
20 czerwca 2026
Wycieńczeni, chorzy, ale nieugięci – płoccy nauczyciele wracali z hitlerowskich obozów śmierci prosto do zniszczonych sal lekcyjnych. W 1945 roku, bez budynków, ławek i podręczników, chwycili za kredę i zbudowali polską szkołę od zera. Ich powojenna epopeja to opowieść o entuzjazmie, który pokonał gruzy i głód, o ludziach, którzy ocaleli po to, by ocalić przyszłość Mazowsza.
19 czerwca 2026
Za eleganckimi fasadami Tumskiej kryją się nie tylko cegły i sztukateria – tam żyli i pracowali ludzie, którzy zmieniali Płock. Od pruskich dzierżawców po fabrykantów, hotelarzy i zwykłych płocczan. Dwa wieki historii zapisane w murach kamienic, sklepowych witrynach i codziennym rytmie ulicy.
18 czerwca 2026
Dwie dekady wielkich zmian: od kryzysu, stanu wojennego i powodzi stulecia po prywatyzację, pierwsze supermarkety i boom deweloperski. Jak Płock przeszedł od szarej wielkiej płyty i centralnego planowania do dynamicznego miasta III Rzeczypospolitej? Opowieść o ludziach, którzy budowali przyszłość w najtrudniejszych czasach.
14 czerwca 2026
Nieuregulowana, dzika, pełna wysp, starorzeczy i ptasich kolonii – Wisła między Warszawą a Płockiem to prawdziwa perła przyrody. „Królowa polskich rzek” wciąż zachowała swój pierwotny charakter, który w Europie jest już rzadkością. To opowieść o walce o jej ocalenie i o tym, dlaczego płocczanie powinni czuć się strażnikami tego unikalnego dziedzictwa.
13 czerwca 2026
Gdy w XIV wieku płocczanie wybili pierwszą miejską pieczęć, umieścili na niej obraz, który do dziś rozpala wyobraźnię historyków: potężny mur obronny, a nad nim dumnie wznosząca się katedra. Ten jeden rysunek kryje w sobie całą opowieść o dumie, walce o niezależność i tym, co mieszkańcy średniowiecznego Płocka cenili najbardziej.
13 czerwca 2026
W 1809 roku energiczny prefekt Rajmund Rembieliński, w samym sercu napoleońskiego Księstwa Warszawskiego, postanowił tchnąć nowe życie w upadające miasto nad Wisłą – założył pierwszą drukarnię w Płocku, ulokowaną w murach opuszczonego klasztoru dominikanów.
11 czerwca 2026
Prawie czterysta lat przed rozbiorami, gdy nad Wisłą jeszcze nie było polskiego króla, w Płocku już mieszkali Żydzi. Od pierwszej wzmianki w 1237 roku przez krwawe oszczerstwo 1556 roku, pożary, epidemie i wojny – płocka kehila przetrwała wszystko. Aż przyszli Szwedzi i polscy partyzanci w 1656 roku. Wtedy świat żydowskiego Płocka prawie zgasł.
11 czerwca 2026
W czasach, gdy Płock jęczał pod butem okupanta, polscy lekarze, pielęgniarki i pracownicy Szpitala Świętej Trójcy codziennie ryzykowali życie, by ratować chorych. Ich historia to opowieść o cichym bohaterstwie w białych fartuchach.
10 czerwca 2026