SpołeczeństwoPo klęsce powstania styczniowego tysiące mieszkańców Płockiej Guberni spakowało tobołki i ruszyło w nieznane. Z mazowieckich wsi i małych miasteczek płynęli statkami do Nowego Jorku i Chicago – uciekając przed carskim uciskiem, głodem i beznadzieją. „Pamiątna Kniżka Płockiej Guberni na 1889 rok” ujawniła dramatyczne liczby: od 1863 do 1888 roku setki rodzin opuściło gubernię, głównie do Ameryki.
22 lipca 2026
InfrastrukturaW XIX wieku Płocka Gubernia przeszła prawdziwą rewolucję drożną. Od błotnistych traktów, po których ledwo przejeżdżał wóz, po bite szosy i solidne mosty, które połączyły Mazowsze z Warszawą, Petersburgiem i resztą imperium. „Pamiątna Kniżka” w 1889 roku poświęciła temu osobny „Ocherk ulepszenija dorog” – szkic pełen liczb, map i dumy z postępu, który zmienił życie mieszkańców od Płocka po Mławę.
28 czerwca 2026
TragediaWiosna 1888 roku przyniosła Płockiej Guberni powódź, jakiej nie pamiętali nawet najstarsi mieszkańcy. Wisła, Sierpenica, Płonka i dziesiątki mniejszych strumieni wystąpiły z brzegów, zamieniając pola w jeziora, a ulice Płocka w rwące potoki. „Pamiątna Kniżka” nazwała to „wiosenną powodzią niebywałych rozmiarów” – katastrofą, która na długo zapisała się w pamięci Mazowsza.
12 czerwca 2026
