Płock w budowie

Od murów obronnych do brukowanych ulic

Kazimierz Wielki w 1353 roku zbudował nowy murowany zamek, a w 1361 poszerzył granice miasta o 60 włók. Mury obronne z 16 wieżami otoczyły 20 hektarów. Tereny miejskie były tak rozległe, że ich powierzchnia niewiele różniła się od tej z lat powojennych (bez Radziwia).

W Odrodzeniu Rada Miejska brukowała ulice, planowała kanały. W 1498 roku przywilej Jana Olbrachta na wodociąg. W XVI wieku Jan Ałantsee zrealizował projekt – rury z Brzeźnicy, zbiorniki, wodociągi do łaźni i browarów.

W XIX wieku wyburzono mury, zbudowano nowe ulice. W 1822 roku 14 ulic wybrukowanych, 50 lamp rewerberowych w 1838. Kanalizacja burzowa z 1874. Wodociągi 1892-1895 – nowoczesne na owe czasy.

Międzywojnie i powojenna modernizacja

W okresie międzywojennym zmieniano bruki na szlachetne nawierzchnie, rozbudowywano wodociągi. Samorząd przejął wodociągi i elektrownię. Hasło "Płock – miastem róż".

Po 1945 roku miasto odbudowywało się i rozwijało. W 1960 roku ruszył Kombinat. Obszar miasta wzrósł, ulice – z 65,9 km w 1960 do 110,2 km w 1963. Nawierzchnia ulepszona z 21 do 31 procent, ale przybyło też ulic nieurządzonych na nowych terenach.

Oświetlenie – z 616 punktów w 1960 do 824 w 1963. Przejście na lampy rtęciowe. Kanalizacja, zieleń – wszystko musiało nadążać za tempem rozwoju.

Ciekawostki i kontekst epoki

• W 1558 roku Płock uzyskał prawo wyboru burmistrza – stał się bardziej niezależny.
• W 1891 roku krytykowano brak wodociągów – "100 wiader czystej wody za 40 kopiejek".
• W 1963 roku 144 ulice i place – o 20 więcej niż w 1960.
• Porządkowanie śródmieścia w 1964 – likwidacja dzikich komórek, budowa prefabrykowanych, akcja pedagogiki podwórkowej.

Znaczenie historyczne

Historia budowy Płocka to historia jego mieszkańców – od średniowiecznych rzemieślników po budowlańców lat 60. Każda nowa ulica, każdy metr kanalizacji to krok ku lepszemu życiu. W 2026 roku, gdy patrzymy na nowoczesne osiedla i odnowione centrum, widzimy ciągłość tysiącletniej tradycji – Płock zawsze budował się z myślą o przyszłości.