Płocka Stocznia Rzeczna

02 stycznia 2009 19:32:58 Kategoria: Historia Autor: krzysztof

Historia stoczni rzecznej w Płocku
Radziwie – obecnie lewobrzeżna część Płocka, od początku XX wieku związane było z Wisłą i szkutnictwem. W osadzie tej znajdowało się wiele warsztatów szkutniczych, w których budowano berlinki (dawniej kryta barka towarowa) i mniejsze łodzie.
W 1913 – 1920 w zakładach tych zbudowano bocznokołowy statek pasażerski „Stanisław”
Historia stoczni i portu w Płocku sięga lat dwudziestych. Wtedy to w 1927 roku powstał port rzeczny w Radziwie. W tym samym roku doprowadzono do portu bocznicę kolejową.

Powstanie stoczni datuje się na rok 1937. W wyniku prowadzonych przez miasto robót publicznych wykopano na podmokłych terenach nadwiślanych przy porcie w Radziwiu baseny, które miały służyć działalności produkcyjnej stoczni, a w pobliżu portu utworzono warsztaty.

W okresie II wojny światowej Radziwie, jako dzielnica Płocka, zostało wcielone do III Rzeszy, a stocznię rozbudowano i zmodernizowano. Okupanci wykorzystali zakład do produkcji na potrzeby armii. Niemcy utworzyli w tym celu specjalne przedsiębiorstwo Weichselwert GmbH. W tym okresie stocznię opuściły kutry wojskowe. Budowano kadłuby do łodzi podwodnych. W 1945 roku wycofujące się wojska niemieckie zatapiały tabor rzeczny.

Po wojnie zakład przejęła Armia Czerwona, która wykorzystała znajdujące się tam hale i inne obiekty do gromadzenia mienia poniemieckiego, które drogą wodną przesyłano do ZSRR. Równocześnie część stoczni prowadziła działalność remontową barek i holowników. Pod koniec lat 40 warsztat ten rozwinął się na tyle, że prowadził własną działalność remontową. Po przekazaniu stoczni w ręce miasta funkcjonowały przez moment dwie stocznie, które w 1951 roku połączono w jeden zakład pod nazwą Płockie Stocznie Rzeczne.

W okresie tym stocznia zajmowała się głównie:
- remontem barek, holowników i statków pasażerskich,
- produkcją małych statków do przewozu ładunków masowych (dla Indonezji),
- budową barek motorowych (ok. 200 sztuk do 1970 roku),
- budową pogłębiarki,
- produkowaniem konstrukcji stalowych różnego typu.

Do 1960 roku stocznia rozwinęła się na tyle zatrudniała już ok. 700 osób (początkowo pracowało w niej 300 pracowników).

W 1950 roku na terenie stoczni rozpoczęła się budowa elewatora zbożowego. Projekt ten powstał już w 1913 roku z inicjatywy Towarzystwa Rolniczego, a budowla stoi do dziś. Architekturą elewator nie przypomina stylu lat 50-tych tylko budowle neogotycką. W środku znajdują się łukowe sklepienia, a budynek wraz z blendami przypomina nieco z zewnątrz dominikański kościół św. Mikołaja w Gdańsku.

Okres rozkwitu stoczni to lata od 1961 do 1982. W wyniku rozróżnienia działalności stoczni na początku tego okresu dokonano podziału na port, stocznię, bazę remontową Żeglugi Warszawskiej i zaplecze techniczne Przedsiębiorstwa Budownictwa Wodnego. W latach sześćdziesiątych zakład „Petrobudowa” rozpoczął znaczną rozbudowę i modernizację całej stoczni. Plan opracowany w Biurze Projektów Budownictwa Morskiego Gdańsku dotyczyły hal produkcyjnych, nabrzeży, slipu i infrastruktury technicznej. Duże nakłady inwestycyjne spowodowały, że stocznia stała się jedną z największych w Polsce realizując zlecenia z Europy i Azji. Na eksport stocznia głównie produkowała barki motorowe, barki drobnicowe, barki zbiornikowe, szalandy dwupokładowe, frachtowce oraz chemikaliowce. Jeszcze większy asortyment jednostek pływających oferowany był w kraju: pchacze motorowe „Bizon”, szalandy, frachtowce, lodołamacze, pogłębiarki, promy kolejowo-drogowe, barki do przewozu ładunków masowych, kontenerów, paliw.

W 1982 roku w wyniku powodzi jaka objęła swym zasięgiem niemal całą lewobrzeżną część Płocka stocznia na około 3 miesiące przestała działać. Fala powodziowa w okresie roztopów zalała wszelkie hale produkcyjne, warsztaty, a także elewatory zbożowe.

W latach 90 zakład borykał się z problemami finansowymi wynikającymi z przekształceń własnościowych i częściowej restrukturyzacji. Ostatecznie zaprzestał swojej działalności. Na jego miejsce w lipcu 1998 roku utworzono spółkę z.o.o „Centromost – Stocznia Rzeczna”. Powstała ona z połączenia „Mostostalu” Płock i Centrali Handlu Zagranicznego „Centromor” Gdańsk. Spółka ta poza budową barek i statków rzecznych wykonała konstrukcje stalowe dla nowego mostu na Wiśle.

Od 2004 roku działalność produkcyjna odbywa się w niewielkiej części dawnego terenu stoczni, a firma „Centromost” buduje zbiornikowce dla armatora holenderskiego w ilości 6 sztuk rocznie oraz wykonuje inne drobne zamówienia. W sąsiedztwie, na terenie dawnego elewatora zbożowego, działa powstała w tym samym czasie spółka Silopol – firma skupująca i przechowująca dla Agencji Rynku Rolnego zboże. W jej największym magazynie można pomieścić 30 tys. ton towaru.

Obecnie oferta firmy Centromost jest dosyć bogata, a produkcja przewiduje:
- Barki bez napędu do przewozu suchych ładunków masowych i kontenerów
- Barki typu ro ro do przewozu ciężkich zestawów kołowych
- Barki zbiornikowe do przewozu ładunków chemicznych i petrochemicznych
- Statki rzeczne i rzeczno-morskie z napędem
- Statki pasażerskie
- Doki pływające
- Pchacze, holowniki i lodołamacze

Firma również przewiduje w swojej ofercie naprawy i przeglądy a także konstruowanie instalacji stalowych.

autor:
Michał Niemirski